Personen- en familierecht

Zoals u ook al uit onderstaande columns kunt afleiden, omvat het rechtsgebied personen- en familierecht veel meer dan alleen maar echtscheidingen. Onze advocaten doen bijvoorbeeld tevens zaken op het gebied van beëindiging samenwoning, kinder- en partneralimentatie, boedelverdelingen, omgang, ondertoezichtstellingen, uithuisplaatsingen, ouderlijk gezag, voornaamswijzigingen, etc.

Onderstaande columns zijn verschenen in de Stedendriehoek:

Ontwikkelingen in het familierecht

(gepubliceerd in de Stedendriehoek in december 2011)

Een column is te kort om alle ontwikkelingen op te sommen. Een paar relevante ontwikkelingen wilden we u echter niet onthouden.

Voor belang voor mensen die alimentatie betalen of ontvangen is dat de wettelijke indexering voor 2012 1,3% bedraagt. Dat betekent dat u per 1 januari 2012 1,3% meer alimentatie moet betalen danwel ontvangen.

Vanaf 1 januari 2012 is het tijdstip van ontbinding van de huwelijksgemeenschap vroeger dan het eerst was. Vanaf 1 januari is het de dag dat het verzoekschrift tot echtscheiding is ingediend bij de rechtbank.

Een andere belangrijke wijziging is uw aansprakelijkheid na de ontbinding van uw huwelijk voor huwelijkse schulden die de ander heeft gemaakt en die in de gemeenschap vallen. Na 1 januari 2012 bent u daar volledig aansprakelijk voor, maar is er geen verhaal mogelijk op uw privé-vermogen, maar alleen op wat u in het kader van de verdeling hebt ontvangen.

Om u beter van dienst te kunnen zijn zetten wij, ook vanaf 1 januari 2012 onze deuren op maandagmorgen van 9.00 tot 10.00 uur en op donderdagavond van 17.00 tot 18.30 uur open voor een gratis inloopspreekuur waarin u uw probleem aan ons kunt voorleggen en wij met u kunnen bespreken wat wij voor u kunnen doen.

Wees op tijd

(gepubliceerd in de Stedendriehoek in november 2011)

Het komt geregeld voor dat mensen bij ons komen omdat ze een alimentatiewijziging wensen. Regelmatig blijkt dan dat de omstandigheid waarom ze niet langer in staat zijn om het vastgestelde bedrag te voldoen zich maanden eerder heeft voorgedaan. Vaak proberen mensen eerst nog een aantal maanden het verschuldigde bedrag bij elkaar te schrapen en komen ze pas bij ons als het water tot hun lippen staat. Wanneer blijkt dat ze de afgelopen maanden meer hebben betaald dan hun draagkracht eigenlijk toestond is meestal de vraag : "Kan ik de alimentatie die ik de afgelopen maanden teveel heb betaald terugkrijgen van mijn ex?". In de regel is het antwoord hierop nee. De rechter zal meestal oordelen dat uw ex pas vanaf het moment dat u een verzoekschrift tot wijziging heeft ingediend er rekening mee kan houden dat u niet meer het oude bedrag kan betalen en dat zij wat u voor die tijd heeft betaald niet hoeft terug te betalen. Mocht zich een relevante wijziging in uw omstandigheden of in die van uw ex voordoen - b.v. baanverlies, een nieuw (stief)kind, uw ex is gaan samenwonen of heeft een nieuwe baan met een beduidend hoger salaris - win dan direct informatie in of deze wijziging een reden is voor verlaging van uw alimentatieplicht.

Dag van de scheiding

(gepubliceerd in de Stedendriehoek in september 2011)

Op 15 september 1796 werd de eerste echtscheiding in Nederland een feit. Sindsdien zijn er nog vele scheidingen gevolgd. Momenteel loopt ongeveer één op de drie huwelijken stuk. Om aandacht te vragen voor de vele problemen die een echtscheiding met zich mee kan brengen organiseert de vereniging van Familierechtadvocaten en Mediators (de vFAS) daarom op 15 september a.s. voor de tweede keer de dag van de scheiding.

Een initiatief dat ons kantoor steunt. Naast dat de deuren van de aan de dag van scheiding deelnemende kantoren open staan voor vrijblijvende informatie kunnen er die dag vragen worden gesteld aan de vFAS via een speciaal ingericht callcenter (0800-4050603) en via Twitter (#dagvandescheiding). Als u erover denkt om op de dag van de scheiding een deelnemend kantoor binnen te lopen neem dan wel even van te voren contact op zodat u het tijdstip weet waarop een medewerker u van informatie kan voorzien. Dit voorkomt teleurstellingen.

Voor meer informatie over de dag van de scheiding kunt u terecht op www.dagvandescheiding.nl

Pensioenverevening

(gepubliceerd in de Stedendriehoek in juli 2011)

U bent uw oude administratie aan het opruimen en u komt uw scheidingspapieren van ongeveer drie jaar geleden tegen. Uw oog valt op een zinnetje waarin staat dat u ervoor zult zorgdragen dat binnen twee jaar aan uw pensioenfonds uw scheiding wordt doorgegeven. De schrik slaat u om het hart. U bent dit vergeten. Betekent dit dat u nu geen recht op pensioenverevening meer heeft?

U kunt enigszins gerust zijn. Uw recht tot pensioenverevening is niet komen te vervallen. Wel hoeft de pensioenuitvoerder - nu u de formulieren niet op tijd heeft ingezonden - geen medewerking meer te verlenen aan rechtstreekse uitbetaling aan u. Als het pensioenfonds weigert rechtstreeks aan u uit te betalen zult u uw deel van het pensioen rechtstreeks bij u ex dienen te innen. Dit is natuurlijk geen wenselijke situatie. Zorg er daarom altijd voor dat als in uw geval pensioenverevening van toepassing is u tijdig uw echtscheiding bij de pensioenuitvoerder meldt. Zo voorkomt u een onaangename situatie op uw oude dag.

Kinderalimenatie en bijbeunen

(gepubliceerd in de Stedendriehoek in april 2011)

Voor het berekenen van de (financiële) draagkracht van de onderhoudsplichtige (M/V) wordt onder andere gekeken naar diens inkomsten via salarisstroken en jaaropgaves. Geregeld komen cliënten met de stelling dat hun ex-partner naast betaalde arbeid ook structureel ‘bijbeunt’ en ‘beunde’ in de vrije uurtjes en dat daardoor het gezin tijdens huwelijk de eindjes aan elkaar kon knopen en meer geld kon besteden aan de kinderen. Als dan gevraagd wordt naar bewijsstukken hiervan, zoals rekeningafschriften, blijken de betalingen meestal cash te zijn gedaan. Geen bewijs dus.

In een uitspraak van Hof Leeuwarden van 21-10-2010, LJN BO 2886, is te lezen dat een vrouw in de procedure er op wees dat de inkomsten van de man volgens zijn salarisstrookjes onvoldoende waren om de door hem gestelde vaste lasten te betalen, terwijl hij naast die lasten ook nog kosten maakte ten behoeve van overige huishoudelijke kosten. Het Hof oordeelde dat de man onvoldoende duidelijkheid had verschaft in zijn inkomsten en ging daarom uit van de juistheid van de stelling van de vrouw dat de man tijdens het huwelijk extra inkomsten had. Het verzoek van de vrouw om hogere kinderalimentatie werd toegewezen. Dit arrest is interessant voor het bepalen van de (financiële) behoefte van de kinderen en de draagkracht bij de onderhoudsplichtige.

Recht voor jou

(gepubliceerd in de Stedendriehoek in maart 2011)

Soms worden kinderen gevraagd om op de rechtbank te verschijnen, bijvoorbeeld in scheidingsprocedures wanneer verschil van mening bestaat over de hoofdverblijfplaats van het kind. Als uw kind om één of andere reden naar de rechtbank toe moet, is het een idee om uw kind eens op www.rechtvoorjou.nl te laten kijken. Hierop staat voorbeelden genoemd van waarom kinderen naar de rechtbank moeten. Verder kunt u hier de folder kinderverhoor downloaden waarin op een voor kinderen begrijpelijke taal wordt uitgelegd wat zo'n verhoor precies inhoudt.

Ook als uw kind niet op de rechtbank moet verschijnen, maar geïnteresseerd is in ons rechtssysteem, bijvoorbeeld omdat hij of zij een werkstuk moet maken is de site www.rechtvoorjou.nl de moeite waard. Op deze site wordt onder meer uitgelegd wat rechtspraak is. Verder is er veel informatie voor werkstukken te vinden en kan uw kind zelfs aan de hand van twee voorbeeldzaken kijken in hoeverre hij of zij eenzelfde uitspraak als de rechter zou doen.

Om de toegang tot het recht voor u te vergemakkelijken heeft ons kantoor overigens voortaan iedere dinsdag een avondspreekuur op afspraak van 17.00 uur tot 18.30 uur.

Jaarlijkse indexering van alimentatie

(gepubliceerd in de Stedendriehoek in december 2010)

Indien u gescheiden bent en de rechter heeft in zijn uitspraak een kinder- en/of partneralimentatie vastgesteld, of u heeft een alimentatieovereenkomst met uw ex-partner gesloten, dan worden de vastgestelde alimentatiebedragen jaarlijks van rechtswege gewijzigd met een percentage dat wordt vastgesteld door de Minister van Justitie. Per 1 januari 2011 is het percentage 0,9 %.

Het gewijzigde percentage gaat elk jaar op 1 januari in. De strekking van de indexering is om de hoogte van de alimentatie aan te passen aan de geldontwaarding en de daarmee samenhangende stijging van lonen.

De wettelijke indexering gaat van rechtswege in. Het maakt daarbij niet uit of u aanspraak heeft gemaakt op de verhoging. Ook achteraf kunt u nog aanspraak maken op de verhoging.

Veel alimentatiegerechtigden maar ook alimentatieplichtigen zijn niet op de hoogte met de indexering of maken er geen aanspraak op. Dit kost u als alimentatiegerechtigde na verloop van jaren veel geld waar u recht op had. De percentages zijn overzichtelijk terug te vinden op www.lbio.nl onder het kopje ‘indexering alimentatie’. Door het oorspronkelijk vastgestelde alimentatiebedrag in te vullen kunt u in één oogopslag zien welk bedrag er nu betaald c.q. ontvangen moet worden.

Verkoop afdwingen

(gepubliceerd in de Stedendriehoek in augustus 2010)

De relatie is verbroken en u bent de gemeenschappelijke woning uitgegaan. Uw ex kan u niet uitkopen maar woont nog wel in de woning. U zou graag zien dat de woning wordt verkocht. Uw ex vindt de huidige situatie echter best en weigert mee te werken aan verkoop van de woning. Wat nu?

U kunt via een procedure realiseren dat u – zonder de medewerking van uw ex - alle aan de verkoop en transport van de woning gerelateerde handelingen mag verrichten. In dat geval wordt namens u een verzoekschrift ingediend tot machtiging tegeldemaking onroerende zaak. U en uw ex worden tijdens een mondelinge behandeling door de rechter gehoord waarna de rechter beschikking zal wijzen.

Als u al een koper heeft gevonden die een marktconforme prijs biedt, maar uw ex de geboden koopprijs toch te laag vindt en weigert mee te werken aan verkoop dan bestaat de mogelijkheid om in kort geding te vorderen dat uw ex dient mee te werken aan de verkoop van de woning tegen die prijs en ook dat het te wijzen vonnis in de plaats treedt van de door uw ex te verrichten handelingen gerelateerd aan verkoop en transport van de echtelijke woning.

Weigeren doet steigeren

(gepubliceerd in de Stedendriehoek in juli 2010)

Een rechtszaak is vervelend. Soms denken mensen “Ze zoeken het maar uit. Ik doe niets.” Dit is echter niet verstandig. Uw weigering kan namelijk leiden tot een geïrriteerde rechter en een uitspraak die u doet steigeren van verontwaardiging.

Onlangs zijn er twee uitspraken geweest waarin weigeraars de kous op de kop kregen. In het eerste geval wilde de man niet overleggen met zijn ex over een haal en brengregeling voor de kinderen. Het hof vond echter dat deze zaak zich er uitstekend voor leende om in onderling overleg opgelost te worden. Omdat de man bleef weigeren om deel te nemen aan mediation om de communicatie met zijn ex te verbeteren oordeelde het hof dat hij dan maar de kinderen moet halen en brengen totdat hij wel bereid is om te overleggen met zijn ex.

In de tweede zaak weigerde de man gegevens over zijn inkomsten te verstrekken. Hierdoor kon niet worden berekend of de kinderen inderdaad behoefte hadden aan het gevraagde bedrag aan alimentatie en of de man in staat was om dit bedrag te betalen. De rechter “strafde” de man voor zijn weigering door het bedrag dat de vrouw aan alimentatie had gevraagd helemaal toe te wijzen.

Rekenwonders

(gepubliceerd in de Stedendriehoek in april 2010)

Steeds meer mensen spreken zelf de hoogte van de alimentatie af. Zij denken vaak: “Op internet kun je handige tips vinden hoe je het zelf kunt berekenen en dan is een advocaat toch nergens voor nodig …”

Voordat u de hoogte van de alimentatie in een overeenkomst vastlegt is het raadzaam om deze toch eerst eens door een advocaat te laten berekenen. Toegegeven, het kost wat, maar het kan u op de lange termijn veel geld besparen.

We zien regelmatig dat in zo’n zelfgemaakte berekening de alimentatieplichtige bijvoorbeeld is vergeten mee te nemen dat hij of zij ook nog allerlei gezamenlijke schulden aflost. Zo kan iemand al snel enkele honderden euro’s per maand te veel betalen. Er zijn uitzonderingen, maar in principe geldt de regel overeenkomst is overeenkomst. Ook als achteraf blijkt dat u volgens de door de rechtbanken gehanteerde maatstaven eigenlijk maar € 400,00 per maand hoeft te betalen moet u van de rechter gewoon € 500,00 per maand blijven doorbetalen als u dit bent overeengekomen. En als u twaalf jaar € 100,00 per maand teveel betaalt dan is goedkoop (want zelf berekend in plaats van door zo’n “dure” advocaat) toch echt duurkoop.

Hoorrecht is geen kiesrecht

(gepubliceerd in de Stedendriehoek in februari 2010)

U bent gescheiden en uw kind woont bij u. Op een dag krijgt u ruzie met uw kind. Uw kind roept “Ik mag hier ook nooit wat. Van papa mag het wel. Over een paar weken word ik 12. Dan mag ik zelf kiezen waar ik woon en ik ga dan lekker naar papa toe.”

Bij veel mensen bestaat het misverstand dat vanaf 12 jaar kinderen zelf mogen kiezen bij wie ze gaan wonen. Dit is niet zo. Kinderen vanaf 12 jaar hebben het recht om gehoord te worden op een verzoek tot wijziging van hun hoofdverblijfplaats. De rechter zal bij zijn beslissing uiteraard wel rekening houden met de wens van kind, maar deze wens is niet doorslaggevend. Een rechter kan oordelen in strijd met de wens van een kind als hij dat in het belang van het kind vindt. Als drie broertjes bijvoorbeeld aangeven dat ze bij papa willen wonen en het vierde broertje wil liever bij mama wonen dan is het mogelijk dat de rechter oordeelt dat ook het vierde broertje bij papa moet wonen omdat hij het belangrijk vindt dat alle broertjes samen opgroeien.

(On)gelimiteerd

(gepubliceerd in de Stedendriehoek in januari 2010)

De meeste mensen weten wel dat voor scheidingen van na 1 juli 1994 de verplichting om partneralimentatie te betalen van rechtswege eindigt 12 jaar na inschrijving van de echtscheidingsbeschikking (en nog eerder als het huwelijk kinderloos was en korter dan 5 jaar heeft geduurd; dan is de alimentatieduur gelijk aan de duur van het huwelijk).

Wat veel mensen niet weten is dat voor de alimentatiegerechtigde de mogelijkheid bestaat om binnen drie maanden na beëindiging via een advocaat bij de rechtbank om verlenging van de alimentatie te verzoeken. Zo’n verzoek wordt echter wel slechts in zeer uitzonderlijke gevallen toegewezen. U moet dan om te beginnen stellen en ook kunnen bewijzen dat in uw geval sprake is van bijzondere omstandigheden waardoor in alle redelijkheid een beëindiging niet gevergd kan worden. Mocht u recht op alimentatie bijna aflopen en u van mening zijn dat zich in uw geval bijzondere omstandigheden voordoen waarom een beëindiging niet redelijk zou zijn dan loont het wellicht de moeite om uw zaak voor te leggen.

Een gezaghebbende kwestie

(gepubliceerd in de Stedendriehoek in december 2009)

We merken vaak in onze praktijk dat samenwonende stellen als ze een kind krijgen vergeten bepaalde zaken te regelen. Simpelweg omdat ze er niet aan denken. Zo lang de relatie goed gaat levert dat meestal geen problemen op, maar als de relatie wordt verbroken komt de vader er plotseling achter dat hij heel wat minder rechten heeft dan hij dacht.

In juridische zin bent u pas vader als u uw kind heeft erkend. Erkenning kunt u al voor de geboorte van uw kind regelen. Bij uw gemeente kunt u terecht voor (informatie over) de erkenning.

Als u uw kind heeft erkend betekent dat niet dat u ook automatisch mede het ouderlijk gezag over uw kind heeft. Dit moet u apart bij de rechtbank aanvragen. Dit kunt u zelf samen met uw (ex)partner doen. Via www.rechtspraak.nl kunt u het formulier dat hiervoor nodig is downloaden en tevens zien welke stukken u bij dit formulier moet doen.

Mocht uw ex niet willen meewerken aan de erkenning en/of het verkrijgen van het gezamenlijk gezag dan is het mogelijk om dit alsnog via een gerechtelijke procedure te verkrijgen. U heeft voor een dergelijke procedure een advocaat nodig.

Goed geschonken

(gepubliceerd in de Stedendriehoek in november 2009)

U wilt uw zoon € 10.000,00 schenken. Het is u echter opgevallen dat hij de laatste tijd wel erg vaak ruzie met zijn vrouw heeft. Het zou zonde zijn als uw zoon – net nadat u de schenking heeft gedaan – gaat scheiden en direct de helft van uw zuurverdiende spaarcentjes aan zijn ex moet afgeven.

Als u voordat u de schenking doet schriftelijk en gedateerd laat vastleggen dat de schenking altijd tot het privé-vermogen van uw zoon blijft behoren en dus niet in enige gemeenschap valt (dit heet een uitsluitingclausule) kan de vrouw van uw zoon bij een scheiding geen aanspraak maken op ook maar één cent van uw schenking, zelfs al zou uw zoon in gemeenschap van goederen zijn gehuwd. Schenk dus altijd onder uitsluitingclausule als u niet het risico wilt lopen dat de “koude kant” er bij een echtscheiding met een deel van uw schenking vandoor gaat.

Denk goed na voor u gaat samenwonen

Het kan gebeuren dat u op een ander verliefd bent geworden en van uw huidige partner wilt scheiden. Ook kan het gebeuren dat u om een andere reden in scheiding ligt en nog tijdens de scheidingsprocedure een nieuwe liefde tegen het lijf loopt. Voordat u uw koffers pakt om bij deze nieuwe liefde in te trekken doet u er goed aan het volgende eerst even te lezen. Het kan u een hoop geldzorgen schelen.

Door de wet bevordering voortgezet ouderschap en zorgvuldige scheiding wordt meer dan in het verleden bij een scheiding op het belang van uw kinderen gelet. Zo is het de bedoeling dat u via een ouderschapsplan goede afspraken maakt over hoe u de opvoeding van de kinderen in de toekomst gaat regelen. Onderdeel van de wet is dat u voortaan uw draagkracht allereerst dient aan te wenden voor kinderalimentatie. Slechts als u na uw aandeel in de behoefte van de kinderen te hebben voldaan nog ruimte heeft om meer alimentatie te betalen dient u partneralimentatie betalen. U zult misschien denken. “Logisch, ik betaal ook liever voor mijn kinderen dan voor mijn ex.” Het gevolg van deze wijziging is echter dat de rechtbanken met ingang van 1 juli 2009 een stuk strenger zijn geworden als het gaat om het bepalen van de hoogte van kinderalimentatie. Kosten die u vroeger nog wel in een berekening had mogen meenemen mag u nu niet meer opvoeren, wat een fors hogere alimentatie kan betekenen.

Als u gaat samenwonen kunt u daardoor meer lasten krijgen als uw nieuwe partner geen of weinig inkomen heeft. U zult immers voortaan een bijdrage in de kosten van uw nieuwe partner voldoen. Vroeger werd rekening gehouden met deze extra lasten, tegenwoordig in beginsel niet meer. De rechtbanken achten uw nieuwe partner in staat om zelf deze lasten te voldoen. Dit kan heel vervelend voor u uitpakken. Stel dat uw nieuwe partner een bijstandsuitkering heeft en u gaat samenwonen. Doordat u bent gaan samenwonen komt deze uitkering te vervallen. Daardoor moet u niet alleen uw eigen lasten maar ook alle lasten van uw partner betalen. De rechtbank houdt hier echter geen rekening mee wat een flinke aderlating voor uw portemonnee betekent. Misschien dat dit reden voor u is om uw koffers maar te laten waar ze zijn en te gaan latten.

Geërfd leed

Op een dag ontvangt u bericht dat uw oom is overleden en dat u zijn erfgenaam bent. Wat nu?

Als u niets wilt erven dan verwerpt u de erfenis. Wilt u de erfenis wel aanvaarden dan kunt u dit “zuiver” of “beneficiair (onder voorrecht van boedelbeschrijving)” doen. Beneficiair aanvaarden betekent dat als de schulden hoger mochten zijn dan de waarde van de bezittingen de schuldeisers van uw oom zich alleen op de opbrengst van de nalatenschap en niet op uw overige vermogen kunnen verhalen. Bij zuivere aanvaarding bent u aansprakelijk voor de schulden uit de nalatenschap en mogen de schuldeisers zich ook op uw overige vermogen verhalen.

Verwerpen en (beneficiair) aanvaarden doet u door een verklaring bij de griffie van de rechtbank waaronder de plaats valt waar uw oom is overleden af te leggen. Zuiver aanvaarden kunt u ook doen door zich te gedragen alsof u zuiver hebt aanvaard. Hierin schuilt gevaar. Als u bijvoorbeeld eerst het huis van uw oom te koop zet en de inboedel weghaalt en, vervolgens geschrokken van de vele rekeningen die u vindt, alsnog beneficiair wilt aanvaarden dan kunnen schuldeisers zeggen dat u zich al heeft gedragen alsof u zuiver heeft aanvaard.